Nafarroako batBIRAlau kultur zirkuituaren hirugarren edizioa abian
Data: 2009/11/17
Kalitate eta formatu handiko euskarazko bost ikuskizun eskainiko ditu Nafarroako beste horrenbeste herritan
Azaroaren 22an hasi eta abenduaren 11n amaituko da
BIKO teatroa, Bertsotramarraskya, Ruper Ordorika, Zirika Zirkus eta Anari izango ditu gonbidatu.
Â
IRUÑEA, 2009/11/17.- Topagunea Euskara Elkarteen Federazioak batBIRAlau, euskal kulturaren Nafarroako zirkuituaren hirugarren edizioa aurkeztu du Iruñean. Zirkuitua azaroaren 22an hasi eta abenduaren 11n amaituko da, eta formatu zein kalitate handiko bost ikuskizun eramango ditu Uharte, Etxarri Aranatz, Berriozar, Auritz eta Artikara.
Federazioaren zein bere kide diren Euskara Elkarteen helburu nagusia euskararen erabilera sustatzea da. Horretarako, besteak beste, kulturgintza lantzen dute, kultur sormena eta haren kontsumo aktibo eta gozagarria bultzatuz. Zeregin horretan, gainera, zirkuitua edo batera jardutea hobesten dute bakarkako eskaintzen aurrean. Izan ere, Euskara Elkarteen izaera zein kopurua kontuan hartuta (Nafarroan 14 elkarte dira Topagunearen bazkide), zirkuituek aukera paregabea eskaintzen dute ekimenen eremu geografikoa zabaldu eta jende gehiagorengana iristeko. Horren adibide dira Topaguneak antolatzen dituen Film Laburren Zirkuitua, Irakurri, Gozatu eta Oparitu, Kultur Errota eta hari lotutako formatu txikiko eskualde zirkuituak.
Horien haritik, Nafarroan kalitate handiko euskarazko kultur programazio koordinatua egiteko proposamena da batBIRAlau, aurten hirugarrenez gauzatzen dena. Helburu nagusia Nafarroako herri eta eskualdeetako kultur dinamika indartzea eta aberastea du, ikusleen bizi kalitatea hobetuz.
Horretarako, aurreko bi edizioen bideari jarraiki, kalitate goreneko bost kultur ikuskizunek osatutako ibilbide koordinatu eta erakargarria eskainiko du Nafarroako hainbat zonaldetan. Eskualde bakoitzeko errealitate soziolinguistikoa kontuan hartu eta hainbat ikus entzule mota zein adin talderi zuzendutako kultur eskaintza askotarikoa eta erakargarria antolatu du Topaguneak.
Horrelako proiektu bat aurrera eramateko antolakuntza sendoa bermatzea behar-beharrezkotzat jotzen dute antolatzaileek. Horretarako, ezinbestekoa ez ezik, egitasmoaren helburu nagusienetakoa ere bada, erakunde publiko zein pribatuekin eta gizarte mugimenduarekin elkarlanean aritzea. batBIRAlau izeneko egitasmo hau, horren adibide argia da: euskara elkarteen ekimenez abiatu zen kultur zirkuitu honek, CANen bezeroek emandako bultzadari esker egin du bide eta Uharte, Etxarri Aranatz, Berriozar, Auritz eta Berriobeitiko udalek, eta Diario de Noticias zein Berria egunkariek eskainitako babesean aurkitu du aurrera jarraitzeko adorea.
EGITARAUA
Â
Azaroaren 22an, igandea, 19.30etan, Uharteko Kultur Etxean
Azaroaren 27an, ostirala, 22:00etan, Etxarri Aranatzeko Kultur Etxean
BERTSOTRAMARRASKYA. Bertsolaritza, narrazioa eta zuzeneko marrazketa uztartzen dituen ikuskizun berritzailearen emanaldia. Tramagilea: Xabi Paya, Marrazkilaria: Patxi Gallego Bertsolariak: Erika Lagoma, Julio Soto, Jon Barberena, Joxe Juan Zubieta ( Etxabe)
Â
Azaroaren 28an, larunbata, 20:00etan, Artikako Kultur Etxean
RUPER ORDORIKA “ Haizea garizumakoa†disko berriaren aurkezpena eta bere errepertorioaren onenaren errepasoa.
Â
Â
Abenduaren 6an, igandea, 17:00etan, Auritzeko Kultur Etxean
ZIRIKA ZIRKUS talde ezagunaren “ ilargian †ikuskizun berriaren emanaldia.
Â
Abenduaren 11n, ostirala, Berriozarko Musika Eskolan.
ANARI eta bere bandaren “ Irla izan†disko berriaren aurkezpen kontzertua.
Urtero-urtero Bizkaiko antzoki handietara euskarazko kultur produkzioa hurbiltzen duen Udagoieneko Ostera kultur zirkuituak bere hamargarren ekitaldiari ekingo dio datorren barikuan, urriak 30. Zirkuitua Topagunea Euskara Elkarteen Federazioak antolatzen du, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta BBKren laguntzaz.
Zortzi emanaldik osatuko dute hamargarren Udagoieneko Ostera, Bizkaiko beste horrenbeste herritan. Zornotza, Ortuella, Bilbo, Durango, Getxo, Arrigorriaga, Zalla eta Santurtzi, horiexek izango dira Udagoieneko Osteraren formatu handiko kultur eskaintzak hartuko dituzten herriak. Oso herri ezberdinak dira tamainaren zein egoera soziolinguistikoaren ikuspegitik, baina ekimenak erakutsi nahi du guztietan ere egin daitekeela euskarazko kultur eskaintza erakargarria.
Azken finean, aisialdia euskaraz gozatzeko aukera eskaini nahi du Udagoieneko Osterak, eta hori lortzeko, derrigorra da kalitateko eskaintza erakargarria egitea. “Euskararen erabileran eragiteko, funtsezkoa da hizkuntza gozamenarekin, lotzea, eta horretarako oso eraginkorrak dira Ostera bezalako zirkuituakâ€, azaldu du Topagunearen Zuzendariak, Jasone Mendizabalek. “Topagunearen kide diren herrietako euskara elkarteen kultur jardueraren ezaugarri nagusiak; parte hartzea, jarraikortasuna, sormena eta auzolana badira ere, Udagoieneko Ostera bezalako punta-puntako kultur ikuskizunen eskaintza hau, osagarria da guztiz, urtean zehar horiek egiten dutenarekinâ€, gehitu du Topagunearen ordezkariak.
Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura Diputatuak, Josune Ariztondok, Osteraren programazioaren izaera askotarikoa azpimarratu du: “Hamar urte hauetan, Udagoieneko Osterak argi utzi du euskaraz badela gustu eta estilo guztietako publikoa asetzeko moduko kultur eskaintza, eta hori erakustea oso garrantzitsua daâ€.
Topagunearen Kulturgintza Saileko teknikariak, Manuel Morenok, zirkuituak artistentzat duen balioan jarri du azentua: “haien lanak erakusteko primerako aukera da Udagoieneko Osteraâ€. Guztira, hamabi musika eta antzerki talde jarriko ditu dantzan kultur zirkuituak, 50 artista baino gehiago: Lor eta Eraso rock taldeak, Mirande Kabareta, Anari, Mursego, Sorkun, Keu Agirretxea, Kerobia, Komeriaren Klubeko sei aktoreak, DJ Oleaktiff, Ruper Ordorika eta Ken Zazpi izango dira taula gainean. BBK Fundazioko Gorka Martinezen esanetan “guretzat plazer handia da eszenatokian, eta eszenatokitik kanpo ere, horrenbeste jende mugitzen duen ekimen batean gure ekarpen xumea egin ahal izateaâ€.
Aurtengo programazioan lau disko berriren aurkezpenak izango direla azpimarratu da: Ruper Ordorikak “Haizea Garizumakoa†disko berria aurkeztuko du Zallako Zine Antzokian; Kerobiak “Papera eta kartoia†aurkezten jarraitzen du eta Areetara ekarriko du oraingoan bere musika eskaintza; Anariren “Irla izan†lana ezagutzeko parada Bilboko Kafe Antzokian izango da, eta; azkenik, Elorrioko Lor hirukoteak “Rock Terapia†eramango du Zornotzara, Eraso! Taldearen aurre-estreinaldiarekin batera. Aipatzekoa da halaber, “Ken Zazpi Urte†biraren Santurtziko emanaldia.
Laudioko Basalarrina, Artziniegako Euskara Taldea, Aiarako Hogeitalau eta Baranbioko Belaiki euskara elkarteek, Topagunearekin batera,formatu txikiko kultur zirkuitua antolatu dute datozen asteotarako. Elkarteek aurten antolatzen duten bigarren kultur zirkuitua da, udaberrian egindakoaren ostean. Eskualde zirkuituon asmo nagusietako bat hurbil dauden euskara elkarteen kultur programazioa koordinatzea da, eskaintza bateratua eratuz, emanaldiak elkarren aberasgarri izan daitezen.
Esan bezala, Aiaraldeko kultur zirkuitu hau eskualdeko Euskara Elkarteek aurten antolatzen duten bigarrena da. Izan ere, martxoa-apirilean ere bederatzi emanaldiz osatutako programa bateratua eskaini zuten elkarteek. Bigarren zirkuitu honek udaberrikoak baino hedapen zabalagoa izango du gainera, Artziniegako Euskara Taldeak ekimena herri horretara ere zabaltzeko ardura hartu baitu.
Eskaintzari dagokionez, sei emanaldik osatuko dute zirkuitua, haurrentzako ikuskizunak ardatz hartuta. Egutegi zehatza eta ikuskizunen laburpenak ondoko orrietan aurki daitezke.
Topaguneak eta euskara elkarteek Irakurri, Gozatu eta Oparitu egitasmoaren hirugarren edizioa aurkeztu dute gaur, Liburuaren Nazioarteko Egunaren bezperan. Irakurketa sustatzeko asmoz sortu den egitasmoa, Hego Euskal Herriko 21 herritan gauzatuko da, tokian tokiko euskara elkarteen, udal liburutegien eta liburu denden elkarlanari esker.
Kanpainaren izenak berak argi adierazten duenez, hiru pausu eman behar dira ekimenean parte hartzeko:
1. Irakurri Lehenengo pausua irakurtzea da; euskaraz irakurtzea, hain zuzen ere. Herriko liburutegi publikora joan eta euskarazko edozein liburu maileguan hartzea besterik ez da egin behar. Kanpainak dirauen bitartean, euskarazko liburua hartzen duen bakoitzak orri-markatzaile bat jasoko du opari, ekimenean parte hartu zein ez. Zein liburu aukeratu ez dakitenentzat, 100 liburu gomendatzen dituen zerrenda bat egongo da eskuragarri, Uxue Alberdik prestatutako zerrenda, zenbait liburutegitako arduradunek egindako proposamenak bateratuz. Oraingoan ere, ehun liburuetatik 90 berberak izango dira leku guztietan, eta beste hamarrak aldatu egingo dira herri batetik bestera, tokian tokiko euskara elkarteak aukeratutakoak, hain zuzen ere.
2. Gozatu Liburua irakurritakoan, liburutegira bueltatu, noski, eta fitxa sinple-sinple bat bete beharko da: zein izan den irakurritako liburua, zer inpresio eman digun… Fitxa hori beteta, liburuzainak deskontu txartela emango digu, hitzartutako liburu dendan erabiltzeko.
3. Oparitu Azken pausua liburua oparitzea da: lagun bati, senide bati, bihotzeko azukre koxkorrari… edo, zergatik ez, norbere buruari. Liburutegian jasotako txartelarekin, %25eko deskontua izango dugu liburu dendan euskarazko beste edozein liburu erosterakoan, edo %50ekoa euskara elkarteko kidea izanez gero.
Egitasmoaren helburu nagusiak irakurzaletasuna bultzatzea, literaturarekin gozatzea eta gozaraztea dira, irakurtzeak eta oparitzeak (zein opariak jasotzeak) dakarten gozamenaren bidez. Baina, bide batez, oso garrantzitsuak diren bestelako helburuak ere lortu nahi ditu Topaguneak ekimen honen bidez:
Euskara elkarteetako bazkideak liburutegi publikoen erabiltzaile aktibo izateko gonbitea egitea
Era askotako eragile publiko eta pribatuen elkarlana sustatzea, eta eragile horien guztien arteko harreman sarea euskaraz hedatzea
Azkenik, ekimen honek ekarpena egin nahi dio euskarazko liburugintzari, liburuen ekoizpena eta salmenta bultzatuz.
Aurrekoetan bezala, egitasmoak bere webgune propioa dauka aurten ere. Bertan, liburu bakoitzaren inguruko iruzkin txiki bat aurkituko du irakurleak, eta gainera, beste webguneetan argitaratutako biografiak, bibliografiak, kritikak eta abar ikusteko loturak. Horrela, irakurleek aukera izango dute aukeratutako liburuen inguruko iritzi trukea egiteko. Hori guztia honako helbide honetan dago eskuragarri: www.topagunea.org/irakurri
Hasiera, Liburuaren Egunean ‘Irakurri, Gozatu eta Oparitu’ egitasmoa apirilaren 23an hasiko da, Liburuaren Nazioarteko Egunean. Katalanek Diada de Sant Jordi delakoa ospatzen dute egun horretan, elkarri arrosak eta liburuak oparituz. Amaiera, berriz, uztailaren 24an izango du: izan ere, uda izaten da jendeak irakurtzeko denbora gehien duen tartea, eta ondorioz uda aurreko hilak oso egokiak iruditu zaizkigu liburu trukea sustatzeko.
Esan bezala, 21 Euskara Elkartek hartuko dute parte aurtengo edizioan, iaz baino lau gehiago: Araban: Basalarrina (Laudio) Bizkaian:Bai Esan (Santurtzi), Berbots (Erandio), Asapala (Mahatserria), Berbaro (Durango), Euskal Birusa (Ermua), Euskarabila (Basauri), Gurien Bai (Iurreta), Uhagon (Markina), Eixu (Zaldibar), Berrizko Udala Gipuzkoan: AED - Txatxilipurdi (Arrasate), Galtzaundi (Tolosa), Maxixatzen (Azkoitia), Zuhatza (Deba), Goierriko Euskal Eskola-Lazkao, Hitzaro (Ordizia) Nafarroan: Aizpea (Irurtzun), Garean (Lizarra), Kima (Altsasu), Karrikaluze (Atarrabia)
•   Zirkuituak 47 emanaldi eskainiko ditu, 46 herri eta hiritan •   Zortzi film laburrez osatutako ordubete inguruko emanaldiak eskainiko ditu martxoaren 5etik apirilaren 7ra bitartean •   Zinegileekin zuzenean hitz egiteko aukera ere eskainiko du
Topaguneak urtero antolatzen duen Film Laburren Zirkuituaren seigarren edizioa aurkeztu du gaur Bilbon. Zirkuituaren bidez, Topaguneak eta osatzen duten euskara elkarteek aukera ematen dute euskarazko film laburren urteko produkzioa ezagutarazteko, eta, bide batez, herrietako kultur eskaintza aberasteko ekarpena ere egiten dute.
Zortzi film ordubete inguruan
Aurten 47 emanaldi eskainiko ditu zirkuituak, iaz baino hamar gehiago. Emanaldi bakoitzean zortzi film labur eskainiko dira, denak ere 2007-2008an ekoitzitakoak. Aurreko edizioetan bezala, honetan ere ahalegina egin da ibilbide luzeko egileak eta egile berriak kontuan hartzeko eta, iazko harrera ona ikusita, aurten ere Kameratoian, Topaguneak antolatutako Ikus-entzunezkoen Rallyan saritutako lanetako bi sartu dira tartean.
Film Laburren Zirkuitua paregabeko aukera da euskarazko produkzioa ezagutarazteko, plaza berriak eskainiz, herri askotara zabalduz. Herriotako asko txikiak izanik, gutxitan izaten dute zinema bertan eskaintzeko aukera. Gainera, egileak eta ikusleak elkarrengana hurbiltzeko asmoz, saio askotan solasaldia egingo da egileekin, proiekzioaren ondoren. Batzuek zein besteek biziki eskertzen dute iritzi-trukerako aukera hori, normalean oso aberasgarria suertatzen da eta.
Aurtengo emanaldietatik bost Euskal Herritik kanpo izango dira lehen aldiz, Erromako Associazione Culturale Euskara, Parisko Sustraiak–Erroak, Shanghaiko Euskal Etxea, Bartzelonako Euskal Etxea eta Londreseko London Basque Society elkarteekin bideratutako elkarlanari esker. Manuel Morenok prentsaurrekoan azaldu duenez, “aurreko edizioetan behin baino gehiagotan iritsi da eskaeraren bat edo beste diasporatik, baina beti epez kanpo. Hori kontuan izanda, zirkuituan parte hartzeko aukera denboraz eskaini diegu atzerriko zenbait euskara elkarte eta euskal etxeri, eta erantzuna ezin hobea izan da: aurtengo Zirkuituaren estreinaldia, esate baterako, Erroman izango da, martxoaren 5eanâ€.
Kulturgintza
Topaguneak eta euskara elkarteek 
Topaguneak urtero antolatzen duen Film Laburren Zirkuituaren seigarren edizioa aurkeztu du gaur Bilbon. Zirkuituaren bidez, Topaguneak eta osatzen duten euskara elkarteek aukera ematen dute euskarazko film laburren urteko produkzioa ezagutarazteko, eta, bide batez, herrietako kultur eskaintza aberasteko ekarpena ere egiten dute.